Tentsio altua jeisteko dieta

⇒TENTSIO ALTUA JAISTEKO DIETA – HIPERTENTSIOA

Hipertentsio arteriala (HTA) presio arteriala modu kronikoan handitzea da, presio sistolikoko 140 mm Hg-ko edo gehiagoko balioekin (merkurioa) eta presio diastolikoko 90 mm Hg-ko balioekin. HTA arrisku kardiobaskularreko faktore bat da. Presio arteriala igo daiteke aldez aurretik ezagutzen ez den kausarik gabe, gaixotasun batzuengatik (endokrinoak, giltzurrunetakoak…) eta farmako batzuen kontsumoagatik. Beste arrazoi batzuk dira tabako-abusua, alkohol-abusua, estresa, gehiegizko pisua, ariketa fisikorik ez egitea… eta gehiegizko gatza duen dieta bat jarraitzea.

Ikerketa askok frogatzen dute dietan sodio kopurua murrizteak presio arteriala murrizten duela. Gatza beharrezkoa da organismoan dosi txikietan, baina kantitate egokia gainditzen bada, likidoen atxikipena eta arteria-presioaren igoera gerta daitezke. Egunean 1,25 g gatz behar ditugu, eta saiatu behar dugu egunean 6 g-tik behera hartzen (koilaratxo bat kafe): 6 g gatz = 2,5 g sodio = 2.500 mg sodio.

Elikagaien gatza
Dietan gatza murrizteko modurik errazena elikagaiei ez gehitzea da. Elikagai freskoek aurreelaboratuek edo aurrekozinatuek baino askoz gatz kontzentrazio txikiagoa izaten dute.

Eduki handienetik txikienera, hauek dira gatzetan aberatsenak diren elikagaiak: salda kubitoak, zopa komertzialak, bakailao gazitua, txerri urdaia, kabiarra, pizzak, bakona, aurrez prestatutakoak (kroketak, enpanadillak…), gazta urdina, ketchupa, urdaiazpiko zerratua, olibak, urdaiazpiko egosia, gazta mantxikoa, patata frijitu komertzialak, fruitu lehorrak…

Etiketen garrantzia
Oso garrantzitsua da produktuen etiketak ondo irakurtzea, elkarren artean alderatzeko eta gatz gutxi dutenak aukeratzeko. Kontuan izan osagaiak zerrendan jartzen direla kantitatearen beheranzko hurrenkeran. Hau da, zenbat eta lehenago agertu gatz hitza osagaien zerrendan, orduan eta proportzio handiagoa du. Horregatik, komeni da gatza zerrendaren amaieran duten produktuak aukeratzea.

Beste aholku garrantzitsu bat da produktu bakoitzeko 0,5 g edo 500 mg sodio baino gutxiago duten elikagaiak aukeratzen saiatzea beti. Produktu batek zenbat gatz duen kalkulatu nahi badugu, sodio kantitatea 2,5ekin biderkatu behar dugu, sodio gramo bat 2,5 gramo gatz delako.

Sodioa duten farmakoak
Sodioaren kontsumoa murriztuta duten pertsonek ere jakin behar dute farmako batzuek elementu horren eduki handia dutela, bereziki aurkezpen eferbeszentea dutenek.

Gatzaren ordezkoak
Platerak zaporetsuagoak egiteko, espeziak eta belarrak erabiltzen ditu gatzaren ordezko gisa. Adibidez, haragi bat prestatzen duzunean ereinotza, intxaur muskatua, piperbeltza, salbia, ezkaia, baratxuria, tipula, oreganoa edo erromeroa erabil dezakezu. Arrainen kasuan, hobeto joaten zaizkie curry hautsa, eneldoa, ziapea, limoi-zukua edo piperbeltza. Eta landareentzat egokiena erromeroa, salbia, eneldoa, kanela, estragoia, albaka edo perrexila da.

Gatz gutxiko dieta
Gatzaren kontsumoa murrizteaz gain, HTAren tratamendu dietetikoa barazki, fruta, lekale, arrain, oliba-olio eta koipe gutxi duten elikagaietan aberatsa den dieta bat da. Alkoholak eta kafeina bezalako substantzia kitzikatzaileek presio arteriala areagotzen dute. Horregatik, komeni da irenstea mugatzea:

Gizonek 30 g alkohol baino gutxiago egunero; emakumeek 20 g baino gutxiago.
Egunean bi edo hiru kafe baino gehiago ez.
Eta gogoratu: ariketa fisikoa, ez erretzea, pisuaren kontrola eta dieta egokia bezalako bizi-ohitura osasungarriek HTA kontrolatzen lagun diezagukete.

eu